Bier voor Beginners dl.3: Wat staat er op mijn bieretiket?

Bier drinken is een fluitje (of vaasje) van een cent, maar hoe vind je nou je weg in het bierlandschap? En wat betekenen die afkortingen op een bieretiket eigenlijk?  Duik mee in de wereld van de bierterminologie.

‘ABV, EBU, EBC, Plato… Wat? Ik wil gewoon weten of ik dit bier lekker vind.’ Herkenbaar? Als je geen doorgewinterde bierliefhebber bent dan kan een bieretiket nogal abracadabra lijken. Wat betekenen al die afkortingen?

ABV: Alcohol By Volume, oftewel de Engelse afkorting voor 'alcoholgehalte in volumeprocenten'. Het maakt dus niet uit of er 6% ABV of 6% vol staat, het betekent hetzelfde, er zit 6% alcohol in jouw bier.

EBU/IBU: European/International (VS) Bitterness Unit. Deze maateenheid geeft weer hoe bitter een bier is. Eén EBU wordt gelijkgesteld met 1 milligram iso-alfazuur per liter bier. De bitterheid van bier is vooral afhankelijk van de hoeveelheid alfazuren (en in mindere mate de bètazuren) in de gebruikte hop. Ook de geroosterde mout en de eventuele toevoeging van kruiden hebben een invloed op de bitterheid.
Bieren met een EBU-waarde tussen 5 en 15 vallen onder zwak bittere bieren. Sterk bittere bieren hebben een EBU-waarde van 40 of meer. Een standaard pilsje bijvoorbeeld is 20 EBU, onze Kaapse Karel is 40 EBU en onze Kaapse Bea 73 EBU.

EBC: European Brewery Convention (organisatie van grote brouwerijen in Europa). Dit is een maat voor de kleur van mout. 1 EBC komt overeen met de kleur van 1 ml jodium opgelost in 100 ml water. Een bier met EBC-interval 6 tot 9 is lichtblond, van 45 tot 75 donkerkoper/bruin en een EBC-interval van boven de 120 betekent dat je een zwart, niet doorschijnend bier voor je hebt. Ter vergelijking: een standaard pilsje is 10 EBC, Kaapse Karel is 25 en onze Kaapse Gozer is maar liefst 150 EBC.

Plato: De Plato-schaal wordt gebruikt om de dichtheid van het wort (suikerhoudende vloeistof, gemaakt van mout) weer te geven. Eén graad Plato komt overeen met één gewichtsprocent droge, opgeloste stoffen in vloeistof, ofwel 1 gram opgeloste stoffen in 100 gram vloeistof.
De maat werd ontwikkeld door de Oostenrijkse wetenschapper Karl Balling in 1843 en later voor de Duitse Keizerlijke Commissie verbeterd door de Duitser Fritz Plato, vandaar de benaming.
Ook bij het uiteindelijke bier kan de Plato-schaal worden gebruikt, om te bepalen welke ‘body’ er na vergisting in overblijft. De verhouding tussen het aantal graden Plato voor en na vergisting wordt de vergistingsgraad genoemd. Een bier met hoge vergistingsgraad heeft weinig restsuikers, zoals de Kaapse Harrie, en heeft een droge smaak. Bier met lage vergistingsgraad (en dus veel restsuikers) heeft veel body en is misschien zelfs beetje zoet, zoals de Gozer.

Categorie I t/m III: Het aantal procenten droge, opgeloste stoffen (grotendeels suikers) in het wort wordt het stamwortgehalte genoemd. In de Europese Unie mag het stamwortelgehalte in verband met accijnsheffing niet op de fles worden vermeld, vandaar dat er een categorie-indeling wordt gebruikt. Categorie S heeft een Plato-graad van 15,5 en hoger, categorie I is 11 tot 15,5, categorie II is 7 tot 11 en categorie III 1 tot 7.
Toch zegt een cijfer op zichzelf niet zoveel zonder de andere cijfers. Kaapse Gozer bijvoorbeeld heeft een start-Plato van 23, een eind-Plato van 6,6 en een EBU van 56. Karel heeft een EBU van 40, maar toch ervaar je Karel als bitterder dan Gozer, omdat de Gozer meer restsuikers bevat: het zoete balanceert de bitterheid uit.

Gepasteuriseerd/ongepasteuriseerd: Na het bottelen wordt het bier soms gepasteuriseerd. Door een korte verwarming tot zo’n 60 tot 70°C, worden bacteriën, maar ook eventueel overgebleven gisten gedood. Het bier is door de verhitting langer houdbaar en de smaak zal in de loop der tijd niet snel veranderen, omdat er ook geen gist meer aanwezig is. Vrijwel alle blikjes en tapbier op fust van grote brouwerijen worden gepasteuriseerd. Zoals een standaard pils, omdat dit in grote volumes wordt gebrouwen, over de hele wereld wordt verkocht en overal hetzelfde moet smaken.
Wij vinden een smaakevolutie wel belangrijk en kiezen ervoor om onze bieren niet te pasteuriseren. Niet gelijk paniekeren, je kunt zeker niet ziek worden van ongepasteuriseerd bier, het wil alleen zeggen dat het ‘vers bier’ is en slechts beperkt houdbaar.
Hoewel dat ook weer verschilt per bier: Karel is bijvoorbeeld een 'fragiel' bier, met als belangrijkste smaakmaker hop (dat snel vervliegt). We geven op het etiket van Karel dan ook een houdbaarheid mee van één jaar. Gozer daarentegen heeft mout en gist als belangrijkste smaakmaker en leent zich goed om langer te bewaren. Gozer heeft dan ook een houdbaarheid van tien jaar.

 

 

Nieuws

Geplaatst op 31-03-2017
Door Laura Tenret

Deel dit artikel
Lees artikel

Hoe jij met een nieuwe Kaapse trui de wereld een stukje beter maakt

Ze zijn binnen, onze nieuwe Kaapse truien! En ze zijn niet alleen mooooi, maar de wereld wordt er ook nog een beetje beter van! Wil jij ook...
Lees artikel

Dit is hoe we in Rotterdam een afterparty bouwen (BAF! 2017)

Wat is de beste remedie tegen een kater? Juist, een biertje drinken. Dat kan zondag 24 september op ons internationale craftbeerfestival BAF! 2017,...
Lees artikel

Kom een hele stier eten bij de Kaapse Kitchen

Een hele stier van kop tot staart opeten? Op z’n Mexicaans? Dat kan, want in onze keuken staat Think BIG kookt deze week (21 t/m 27 aug). Zij...